sulele

MERSİN

Orjinal Adı Myrtus communis
Diğer Adları Mort, Murt, Sazak ağacı
Bilgi
Mersingiller familyasında yer alan aynı cinsten 1000
kadar bitki türünün genel adı Mersin'dir Anayurdu Amerika, Avustralya ve
Yeni Zelanda olan, kış mevsiminde yapraklarını dökmeyen ve 2-5 m'ye kadar
boylanabilen ağaç ya da ağaççıklardır Burada sözünü edeceğimiz, Yabani ya
da Adi mersin (M communis) adı verilen tür, Akdeniz Bölgesi'nin bitkisi olup
Batı ve Güney Anadolu kıyı şeridimizde bulunan güneşli ve kurak alanlardaki
makiler arasında bol bol yetişmektedir Üst yüzeyinde pek çok saydam nokta
(yağ bezeleri) bulunan yaprakları sert, meşinimsi, kenarları düz, küçük, üzeri
koyu yeşil, altı daha açık yeşil ve tam ortası boydan boya çizgili olur Mersinin
yaz ortasından sonbahara kadar açan altın renkli erkek organlı beyaz çiçekleri
ve yuvarlak kesitli, kırmızımsı renkte dalları vardır Bitkinin ikinci yılında
dalları bej renge dönüp odunsulaşır Başlangıçta etli ve beyaz olan meyveleri,
olgunlaştığında koyu mavi-siyah renge döner Mersin bitkisinin dal, yaprak,
çiçek ve meyveleri hoş kokuludur Bitki, döktüğü tohumlarla kendiliğinden
çoğalır ya da gövde çelikleriyle üretilir
Mersinin yaprak ve çiçekli dallarında tanen, reçine, acı birtakım maddeler ile
uçucu yağlar; meyvelerinde yüksek oranda A vitamini, tanen, şeker ve asitler
bulunur Tatlı ve hoş kokulu meyveleri pazarlarda satılır ve yenir Körpe
yaprakları ise, defne gibi, et yemeklerine çeşni vermesi için kullanılır
Tibbi Etkileri
ve Kullanımı
Bitkinin tıbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöyle özetlenebilir:
• Peklik verici ve özellikle çocuklarda diyareyi kesicidir
• İştah açıcıdır
• İdrar yolları enfeksiyonlarında antiseptik etkisi vardır
• Doku ve damar büzücü niteliği nedeniyle kanı dindirici etkileri görülür
Sayılan bu etkilerinden yararlanmak üzere, bitkinin yapraklan her mevsimde
toplanır ve gölgelik, havadar bir yerde kurutulur, 1 tatlı kaşığı kurumuş mersin
yaprağı üzerine 4 bardak kaynar su dökülüp 10-15 dakika süreyle
demlendirilerek hazırlanan infüzyon, günde iki kez birer bardak içilir
• Mersin, antiseptik etkiler taşır Bu etkisinden yararlanmak üzere, bitkinin
yaprakları suda kaynatılıp buharı damıtılarak elde edilmiş ve piyasada satışa
sunulmuş suyu, dıştan bedene uygulanır
• Ayrıca A vitamini yönünden zengin olan mersin meyvesinden şurup
yapılarak içilmesinin, görme yeteneğini artırdığı ileri sürülmektedir

__________________
SİGARAYI BIRAKMAYI DÜŞÜNÜYORUM AMA NEREYE BIRAKAYIM BİLMİYORUM

sulele

MISIR (-PÜSKÜLÜ)

Orjinal Adı Zea mays
Bilgi
Buğdaygiller familyasındandır Anayurdu Güney
Amerika olan mısır, Amerika Kıtası'nın keşfinden sonra denizciler tarafından
Avrupa'ya getirilmiştir Oradan da, Afrika anakarasından, Mısır üzerinden
ülkemize getirildiğinden, dilimizde bu bitkiye mısır adı verildiği
sanılmaktadır, 2 m'ye kadar boylanabilen, biryıllık dayanıklı tahıl ve kültür
bitkisidir Mısırın kökleri toprakta derine kadar iner, kalın ve bol saçaklıdır 4
cm çapa ulaşabilen dik gövdesi boğumludur Bu boğumlar arasında gövdenin
içi boş olur Gövde üzerinde almaşık dizili uzun yaprakları şerit biçiminde,
paralel damarlı ve uçları sivridir Aynı bitki üzerinde ayrı kesimlerde yer alan
dişi ve erkek çiçeklerden erkek olanları, gövdenin ucunda başaklar; dişi
olanları, yaprak koltuklarında koçanlar halinde görülür Dişi çiçeklerin
olgunlaşmasıyla meydana gelen mısır tohumları, tek ve kalın bir sap olan
koçan üzerinde düzgün sıralar halinde dizilmiş iri taneler şeklinde olur
Konumuza yararı olan kısımları, dişi çiçeklerin olgunlaşıp tane biçimine
gelmeden önce koçanın ucunda 10-30 cm uzunlukta oluşturdukları ve adına
mısır püskülü denilen ipliksi uzantıları (stigma'ları)dır Bol güneşli sulak
alanları seven mısır bitkisi, ülkemizin su bulunan hemen hemen her yerinde
kültür bitkisi olarak yetiştirilirken çok gelişip fazla yer kapladığından
tohumlarının toprağa seyrek olarak ekilmesine dikkat edilir
6000 yıl kadar önce Güney Amerika'daki And Dağları bölgesi yerlileri
tarafından yetiştirildiği ve tüketildiği saptanan mısır bitkisinin taneleri, yüksek
oranda nişasta ile doymamış yağ asitleri, A vitamini ve sterolleri içerir Bu
yüzden mısır taneleri hem insanlar hem de hayvanlar için değerli bir besin
kaynağıdır, ilaç olarak kullanılan mısır püskülünün içerdiği maddeler ise
şunlardır: Glikoz ve maltoz gibi şekerler, steroller, reçine, potasyum tuzları ve
uçucu yağ
Tibbi Etkileri
ve Kullanımı
Açık esmer ya da kırmızımsı renkli hafif ve özel kokusu bulunan mısır
püskülünün tıbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöyle
özetlenebilir:
• Sakinleştiricidir
• Bedeni güçlendirici toniktir
• Romatizma tedavisinde yardımcı olur
• İdrar söktürücüdür
• Mesane taşlarını düşürür
• Üretrit (idrar yolları enfeksiyonu), sistit (mesane enfeksiyonu) ve prostatit
(prostat bezi enfeksiyonu) tedavilerinde etkilidir, özellikle ayrıkotu ve
civanperçemi ile birlikte kullanılırsa daha etkili olur
• Çocuklarda böbrek sorunlarının atlatılmasına yardımcı olur
Bu etkilen sağlamak üzere, mısır koçanındaki dişi çiçeklerin döllenme olayı
gerçekleşmeden
önce ortaya çıkan püskülleri alınır Bunlar kurutulduğunda bazı etkilerini
yitirdiğinden kurutulmadan kullanılması daha doğru olur 1 bardak kaynar
suyun içine 2 tatlı kaşığı kuru ya da taze mısır püskülü konur 10-15 dakika
demlendirilerek elde edilen infüzyondan günde iki-üç kez birer bardak içilir
• Mısır tanelerinden elde edilen mısırözü yağının, sıvı bitkisel bir yemeklik
yağ olarak, damar sertliğini önlediğini, kullanan kişilere bu konuda büyük
yarar sağladığını belirtmeden geçemeyeceğiz

__________________
SİGARAYI BIRAKMAYI DÜŞÜNÜYORUM AMA NEREYE BIRAKAYIM BİLMİYORUM

sulele

MOR SÜSEN

Orjinal Adı İris germanica (ya da İ versicolor)
Diğer Adları Mezarlık zambağı, Mor zambak
Bilgi
Süsengiller familyasındandır Kuzey Yarıküre'nin
sıcak ve ılıman iklim kuşağındaki bölgelerde yetişen ve gösterişli çiçekler açan
mor süsen, ülkemizde de birçok yerde süs bitkisi olarak üretilmektedir
100-150 cm'ye kadar boylanabilen, çokyıllık dayanıklı otsu bitkidir Sivri uçlu
yaprakları, 50 cm kadar uzunlukta kılıçsı biçimli, paralel damarlı ve açık yeşil
renklidir, ilkbahar sonu ile yazın başaklar halinde açan baygın kokulu ve mor
renkli iri çiçekleri üçer adet çanak ve taç yaprağından oluşur Bu çanak ve taç
yaprakları almaşık olarak dizilmiştir Çiçeğin çanak biçimini alan ortası sarı
renktedir Burada erkek ve dişi organları yer alır Mor süsenin rizomu
(kökgövdesi) kalın, güçlü ve dallara ayrılan yapıdadır Bitki 2-3 yılda bir,
yerinden sökülerek rizomları bölünür Bunlar ayrı yerlere dikilerek bitki
çoğaltılır
Mor süsenin konumuzu en çok ilgilendiren bölümü olan rizomu uçucu yağ,
yapışkan bitki sıvısı, nişasta, şeker, reçineli maddeler, tanen, salisilik asit ve
iridin adlı maddeyi içerir Mor süsenin güçlü kokulu çiçekleri parfümeri ve
kozmetik endüstrilerinde kullanılmaktadır
Tibbi Etkileri
ve Kullanımı
Bitkinin tıbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöyle özetlenebilir:
• Safra söktürücüdür
• Karaciğer ve safrayla ilgili peklik durumlarında değerli bir müshil etkisi
sağlar
• İdrar söktürücüdür
• Bedendeki yangıları hafifletir
• Tükürük salgısını artırır
Bu etkilerinden yararlanmak üzere, mor süsenin rizomu sonbahar mevsiminde
toprağı kazılarak çıkarılır Temizlenir ve havadar, gölge bir yerde özenle
kurutulur Parçalanan rizomundan 1/2-1 tatlı kasığı alınıp 1 bardak suda
kaynama noktasına kadar ısıtılır Daha sonra ateş kısılarak ısıtma işlemi 10-15
dakika daha sürdürülür Böylece elde edilen dekoksiyondan, günde üç kez
birer bardak içilir
• Egzama ve sedef hastalığı gibi kronik deri sorunlarında iyileştirici etkiler
yapar
Bu durumlarda şikâyet edilen yerlere bu dekoksiyon dıştan ovularak uygulanır

__________________
SİGARAYI BIRAKMAYI DÜŞÜNÜYORUM AMA NEREYE BIRAKAYIM BİLMİYORUM

sulele

NANELER

Orjinal Adı Mentha türleri
Bilgi
Ballıbabagiller familyasındaki aynı cinsten 25 kadar
çokyıllık dayanıklı otsu bitkinin genel adı Nane'dir Dünyanın tüm ılıman ve
astropikal bölgelerine yayıldığı gibi ülkemizde de 7 türü yetişmektedir Nemli
ve gölgelik yerleri çok seven nane türleri, 3-100 cm arasında boylanabilirler
Dört köşe kesitli, kırmızımsı gövde ve dalları; karşılıklı dizilen, kenarları dişli,
keskin ama hoş kokulu koyu yeşil yaprakları ve dal uçlarında kümeler
oluşturarak temmuz-ağustos aylarında açan leylak, pembe ya da beyaz renkli
çiçekleri vardır Koyu kahverengi, minik taneli ve küremsi biçimli tohumları
olur Nane türleri, döktüğü tohumlarıyla çoğalır ya da çoğaltılır
Türleri arasında en çok kültürü yapılanı (yani insan eliyle üretileni) Bahçe
nanesidir (M piperita) Bu türün yaprak, sap ve çiçeklerinde mentol, menton,
jasmon vb maddeleri içeren uçucu yağ ile tanen, reçine, acı bitki esansı ve
bazı organik maddeler bulunur Nanenin tazesi ya da kurutulmuşu baharat
olarak kullanıldığı gibi ilaç, yiyecek ve parfümeri alanlarında da kullanım yeri
bulur
Tibbi Etkileri
ve Kullanımı
Nanenin tıbbi etkileri şöylece sıralanabilir:
• Sindirim salgılarını artırdığından mide ve bağırsaklardaki sindirim işlemini
kolaylaştırır
• İç organların kaslarında yatıştırıcı etkiler yapar
• İçerdiği uçucu yağlar nedeniyle mide bulantılarını keser Gebelikteki ve
yolculuklardaki kusma refleksini bastırır
• Mide ve bağırsak gazlarını söktürücüdür
• Beden üzerinde güçlendirici (tonik) etkisi vardır
• Bağırsaklardaki kolit yaralarının iyileşmesinde etkili rol oynar
• Grip ve nezlede yüksek ateşin düşürülmesinde değerli bir yardımcıdır
Bu etkilen sağlamak üzere, nane şöyle kurutulur: Bitki çiçek açmadan önce
sap, yaprak ve goncah dalları toplanıp çok sıkmadan demetler halinde bağlanıp
gölgelik ve havadar yerlere asılır Böylece kurutulmuş yaprak, sap ve çiçek
goncalarından bir büyük tutamı alınır Üzerine bir bardak kaynar su dökülüp
10 dakika demlendirilerek infüzyon hazırlanır Hiçbir yan etkisi olmadığından
istenilen sıklıkta içilir
Nanenin yukarda sayılan tıbbi etkilerinden yararlanmak için, ikinci kullanım
şekli, taze yapraklarının suyla damıtılarak nane ruhu elde edilmesidir Böylece
elde edilip piyasada satılan naneruhunun 2-10 damlası bir şekerin üzerine
damlatılarak alınır

__________________
SİGARAYI BIRAKMAYI DÜŞÜNÜYORUM AMA NEREYE BIRAKAYIM BİLMİYORUM

sulele

OĞULOTU

Orjinal Adı Melissa officinalis
Diğer Adları Kovanotu, Melisa
Bilgi
Ballıbabagiller familyasındandır Akdeniz
havzasının bitkisi olup Güney Avrupa'da yaygın biçimde tarımı yapılmaktadır
Ülkemizde de Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yetişir 100 cm kadar
boylanabilen, dayanıklı çokyıllık otsu bitkidir Gövdesi dört köşe kesitli, tüylü
ve dallara ayrılan yapıdadır Oval biçimli, kenarları dişli ve tüylü yapraklan
limon kokulu olur Yaz mevsiminden sonbahara kadar salkımlar oluşturarak
açan, çok açık sarı ya da beyazımsı küçük çiçekleri iki dudaklı; koyu
kahverengi, minik ve gözyaşı biçimli tohumlan parlaktır Tohumu ile
yetiştirilmesi çok ağır gerçekleştiğinden bitki ya bölünerek ya da gövde
çelikleri alınarak çoğaltılır
Oğulotu sitral, stranellal, linalol ve pinemi içeren uçucu yağlar ile flavon ve
reçine içerir Körpe yaprakları hoş limon kokusunu vermesi için salatalara,
bazı yiyecek ve içeceklere katılır Melisa çayı olarak demlenip sevilerek içilir
Tibbi Etkileri
ve Kullanımı
Bitkinin tıbbi etkileri ve bu etkilerden yararlanma yöntemleri şöyle
özetlenebilir:
• Yatıştırıcıdır; endişe ve depresyonla oluşan gerginlikleri giderir
• Gaz söktürücüdür Sindirimi kolaylaştırır, sindirim sistemindeki spazmları
yok eder
• Terleticidir; ateşli soğuk algınlıkları, nezle ve bronşitte etkili olur
• Kalp ve kan dolaşımı sistemi üzerinde tonik etkisi vardır Tansiyonu düşürür
Bu etkileri sağlamak üzere körpe ya da gölgede kurutulmuş yaprakları
kullanılır, 1 bardak kaynar su, 2-3 tatlı kaşığı kuru ya da 4-6 kaşık körpe
yaprak üzerine dökülüp 10-15 dakika süreyle demlendirilirken, içilene kadar
üzeri sıkıca kapalı tutulur Böylece hazırlanan infüzyon, sabah ve akşamları
birer kez ya da gerektikçe bir bardak olarak içilir

__________________
SİGARAYI BIRAKMAYI DÜŞÜNÜYORUM AMA NEREYE BIRAKAYIM BİLMİYORUM

sulele

ÖKSEOTU

Orjinal Adı Viscum albüm
Diğer Adları Burç, Çekeni, Göbelek, Gökçe
Bilgi
Ökseotugiller familyasından, kimi ağaçlar üzerinde
asalak olarak yaşayan, 100'ü aşkın türü bulunan ufak çalı halindeki bitkilerin
genel adı Ökseotu'dur Burada açıklaması yapılacak olan Adi ökseotu (V
albüm) türü, Avrupa ve Akdeniz ülkeleri ile Türkiye'de pek çok ağaç türünün
(çam, göknar, söğüt, kavak, meşe, ıhlamur ve bazı meyve ağaçları) dalları
üzerinde gelişir 30-100 cm boylanabilen, kışın yaprakçıklarını dökmeyen,
sarımsı renkte çiçekler açan bitkilerdir Buruşuk yüzeyli, sarımsı renkli,
kokusuz ve tatsız meyveleri 1 cm kadar çapında, küre biçiminde ve tek
tohumlu olur özellikle ardıç kuşları bu meyveleri sever ve kondukları ağaç
dallarına dışkılarıyla ökseotu tohumlarını bırakıp bitkinin çoğalmasını
sağlarlar
Adi ökseotunun yaprakçıkları tanen, urson, inosit, viskotoksin, sapotoksin ve
glikozit adı verilen maddeleri içerir Bitkinin meyvelerinin etli bölümünde
visin adlı yapışkan madde bulunur Bununla kuşları tutmak üzere ökse
hazırlanır
Tibbi Etkileri
ve Kullanımı
Ökseotunun yaprakçık ve genç sürgünlerinin tıbbi etkileri şöyle sıralanabilir:
• Sinirleri yatıştırıcı, sinirsel spazmları gidericidir
• Yüksek tansiyonu düşürür Yüksek tansiyon nedeniyle oluşan baş ağrılarını
geçirir
• Damar çeperlerindeki kireçlenmeyi azaltır Damar sertliğine karşı yararlıdır
• Sinirsel taşikardilerde çarpıntıyı hafifleticidir
• Metabolizmayı düzene sokar
• Son zamanlarda yapılan bazı kanser araştırmalarında ökseotunun tümör
oluşumunu engellediği saptanmıştır
Bütün bu etkilerini sağlamak üzere, ökseotunun yaprakçık ve taze sürgünleri
ilkbaharda toplanır, gölgelik, havadar yerde kurutulur 1-2 tatlı kaşığı kurumuş
yaprakçık ve genç sürgün üzerine bir bardak kaynar su dökülüp 10-15 dakika
süreyle demlendirerek hazırlanan infüzyon, günde üç kez içilir
UYARI
• Hazırlanan bu infüzyona ökseotu meyveleri konulmamalıdır

__________________
SİGARAYI BIRAKMAYI DÜŞÜNÜYORUM AMA NEREYE BIRAKAYIM BİLMİYORUM

sulele

PAPATYALAR

Orjinal Adı Anthemis ve Matricaria türleri
Bilgi
Bileşikgiller familyasindaki bitkiler gibi Anthemis
ve Matricaria cinsi papatya türleri, ortada sarı tüpsü çiçekleri ile bunların
çevresinde beyaz ya da sarı renkli dilsi çiçeklerinden oluşan bileşik çiçekleri
ve çok parçalı yapraklan ile dikkati çeker Papatya türleri ilkbaharda çiçek
açmaya başlar, yaz boyunca çiçekli kalır
Anthemis cinsi papatyaların tür sayısı 100 kadar olup bunların anayurdu
Avrasya'dır 20-30 cm kadar boylanabilen, dayanıklı çokyıllık otsu bitkilerdir
Ülkemizde 50 kadar Anthemis türü papatya yetişmektedir Bunlar, çiçekleri
gösterişli olduğundan çoğu yerde süs bitkisi olarak üretilir En önemli türü 75
cm kadar boylanabilen Alman papatyası (A nobilis) türüdür
Tibbi Etkileri
ve Kullanımı
Alman papatyasının tıbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri:
• Yatıştırıcı, tonik ya da boğaz ağrıları antiseptiği olarak, yaş veya kurumuş
çiçeklerinden hazırlanan infüzyon, günde birkaç kez içilebilir
• Uykusuzluğa karşı aynı infüzyondan gece yatmadan önce bir bardak içilir
• Akne durumunda bu infüzyonla yüz yıkanıp kurulanırsa cildi temizler
• Romatizma ağrılarına karşı, zeytinyağında 10-15 gün kadar bekletilen
çiçekleriyle elde edilen eriyiği (özütü) ağrılı yerlere uygulanır
• Saçlara çok yararlı olan bir banyo suyu hazırlamak üzere çiçekleri suda
kaynatılır Bu banyo suyuna daldırılan tarakla saçlar taranır
Köpek papatyası (A cotula), ülkemizde çok yaygın olarak yetişen, kötü kokulu
bir papatya türüdür Ama; gaz söktürücü, uyarıcı ve adet söktürücü ilaç olarak
kullanılır Bu amaçlarla taze ya da kurumuş çiçekleriyle hazırlanan infüzyon,
günde bir-iki kez içilebilir
Matricaria cinsi papatyalar içinde anayurdu Avrasya olan ve ülkemizde de çok
yaygın yetişeni, Adi ya da Tıbbi papatya (M chamomilla) türüdür 25-50 cm
kadar boylanabilen, dayanıklı çokyıllık otsu bitkidir Sarı renkli tüpsü
çiçeklerinden oluşan çiçek başı kubbe gibi çıkıntılı ve içi boştur Bunların
çevresindeki dilsi çiçekleri beyaz renkli olur
Adi papatyanın tıbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri de şöyle
sıralanabilir:
• İştah artırıcı, yatıştırıcı; mide ve bağırsak gazları ile safrayı söktürücü, idrarı
artırıcıdır Bu etkilerinden yararlanılmak üzere iki-üç tutam taze veya kurumuş
çiçekleriyle hazırlanan infüzyon günde bir-iki kez içilebilir
• Boğaz ağrılarına karşı, iki-üç tutam taze veya kurumuş çiçekleri kaynatılarak
bir dekoksiyon hazırlanır Bu dekoksiyonla günde birkaç kez derin gargara
yapılır
• Yaraları iyileştirici olarak aynı dekoksiyon yaralara dıştan kompres olarak
uygulanır
• Saç rengini açmak üzere, gene bu dekoksiyon kullanılır

__________________
SİGARAYI BIRAKMAYI DÜŞÜNÜYORUM AMA NEREYE BIRAKAYIM BİLMİYORUM

sulele

REZENE

Orjinal Adı Foeniculum vulgare
Diğer Adları Raziyane
Bilgi
Maydanozgiller familyasmdandır Anayurdu Güney
Avrupa olan, 2 m kadar boy atabilen, dayanıklı çokyıllık otsu bitkidir
Ülkemizde fakir topraklarda doğal olarak yetiştiği gibi, Ege ve Akdeniz
bölgelerinin ılıman yerlerinde bahçelerde kültürü de yapılmaktadır Hoş
kokulu, gri-açık yeşil renkte, ince uzun ipliksi görünüşlü yaprakları
sonbaharda bronz renge döner Gene hoş kokan küçük ve sarı çiçekleri yaz
ortasında açar ve çiçek salkımları bileşik şemsiye görüntüsü kazanır Aslında
birer meyve olan hoş kokulu, küçük, silindir yapılı, üzeri çıkıntılı kıvrık
tohumları yeşil-kahverengidir Bitki, açıklık alanlarda tohumlarını dökerek
çoğalır, insan eliyle yetiştirilenlerinde ise, yetişmiş bitki bölünerek çoğaltılır
Bitkinin tohumları yapışkan bitki sıvısı, şeker, nişasta, tanen, sabit ve uçucu
yağlar içerir Uçucu yağları tohuma anason kokusu verir ve bazı ülkelerde
tohumu, anason yerine salata ve yemeklere çeşni katmak üzere az miktarda
kullanılır
Tibbi Etkileri
ve Kullanımı
Rezenenin tıbbi etkileri ve bu etkileri sağlamak üzere uygulanan yöntemler
şöylece sıralanabilir:
• Mide ve bağırsak hastalıklarında rahatlatıcıdır Sindirime yardımcı olur
Mide ve bağırsak gazlarını söktürür
• İştah açıcıdır
• Emziren annelerde, sütü artırıcıdır
• Bronşitte ve öksürük nöbetlerinde rahatlatıcı etkisi vardır Öksürük ilaçlarına
tat vermekte de kullanılır
Bütün bu amaçlarla bitkinin ikinci yılının sonbaharında olgunlaşıp yarılan
tohumları toplanıp kabukları tarakla temizlenerek gölgede hafifçe kurutulur
İnfüzyon hazırlanacağı zaman bu tohumlar biraz ezilir, 1 tatlı kaşığı tohumun
üzerine 1 bardak kaynar su dökülerek 10 dakika süreyle bu tohumlar
demlendirilir Yukarıda sayılan durumlar için bu infüzyondan günde üç kez
birer bardak içilir
• Ağız kokusunu gidermek üzere, tohumları çiğnenir
• Yüzü derinden temizlemek üzere, ezilmiş tohumları yüz maskelerinin
formülüne katılır
• Bedeni iyice temizlemek üzere, ezilmiş tohumları sıcak banyo suyuna
eklenir
UYARI
• Rezene, bedene aşırı dozlarda alınmamalıdır

__________________
SİGARAYI BIRAKMAYI DÜŞÜNÜYORUM AMA NEREYE BIRAKAYIM BİLMİYORUM

sulele

SARISABIR

Orjinal Adı Aloe vera
Bilgi
Zambakgiller familyasındandır Anayurdu Afrika
Kıtası olan sarısabır, ülkemizde Güneybatı ve Güney bölgelerimizdeki sıcak
yörelerde yabani olarak yetişmekte, kimi yerlerde de süs bitkisi olarak kültürü
yapılmaktadır 30 cm'ye kadar boylanabilen, duyarlı çokyıllık sukkulent (etli
ve sulu) bitkidir Kılıç biçiminde uca doğru incelip sivrileşen, kenarları testere
gibi küçük dikenli, soluk yeşil renkli ve üzerinde daha açık renk lekeler
bulunan etli yaprakları toprağın üzerinde rozetler oluşturarak yükselir Yaz
mevsiminde açan çiçekleri, dik ve sık salkımlar halinde, sarı ve bazen kırmızı
renkli olur Pek seyrek olarak tohum bağlayan sarısabır bitkisinin tohumuyla
çoğaltılması zordur Bunun yerine, rozetinin kenarlarından verdiği yeni sürgün
yapraklarının ayrılıp başka yere dikilmesiyle çoğaltılır Güneşli yerleri seven
ama kısmen gölgeli yerlere de dayanabilen sarısabır, bitek ve nemli toprakları
yeğler
Sarısabırın yapraklarının içinde saydam, jöleye benzeyen bir özsu bulunur
Hafif kokulu olan bu özsu, havayla karşılaşınca katılaşır ancak alkolde hemen
erir Serbest ya da glikozit halde antrasen türevleri (aloin ve aloemodin adlı
maddeler), uçucu yağ ve reçine içerir Sarısabırdan çıkarılan bu özsu, kozmetik
ve ilaç endüstrilerinde kullanılmaktadır
Tibbi Etkileri
ve Kullanımı
Sarısabır özsuyunun tıbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöyle
sıralanabilir:
• Müshildir Ancak fazla kullanılırsa diyareye neden olabilir
• Midevidir Sindirimi kolaylaştırır
• Safra söktürücüdür
• Kadınlarda aybaşı kanamasını artırarak aybaşı dönemini kolaylaştırır Böyle
durumlarda, etkisinden yararlanmak üzere sarısabırın yaprakları kesilerek ya
da çizilerek çıkan özsu alınır Ancak, çok küçük bir dozu, bir-iki damla
(0,1-0,3 gram) yeterli olur
• Deri iltihapları ve egzama durumlarında rahatlama sağlar
• Sarısabır ayrıca yaraları, küçük yanıkları, güneş yanıklarım ve böcek
sokmalarını iyileştirir
• Kuru ciltleri nemlendirip rahatlatır
Bu gibi durumlarda, sarısabırın yapraklarından çıkarılan özsu, şikayetli yerlere
dıştan uygulanır
• Gebe kadınlarda rahim kasılmalarına ve emzikli annelerde bebekte ishale
neden olacağı için, bu gibi kişiler sarısabırı dahilen kullanmamalıdır
• Büyük yanıklarda kullanılmamalı, hemen uzman doktora başvurulmalıdır

__________________
SİGARAYI BIRAKMAYI DÜŞÜNÜYORUM AMA NEREYE BIRAKAYIM BİLMİYORUM

sulele

SATERLER

Orjinal Adı Satureja türleri
Diğer Adları Kekikotu, Zater
Bilgi
Ballıbabagiller familyasındandır Anayurdu
bilinmeyen, Güney Avrupa'da ve ülkemizde yabani olarak yetişen, Fransa ve
İspanya'da tarımı yapılan bir ya da genelde çok yıllık bodur çalı tipinde
dayanıklı otsu bitkilerdir 10-45 cm kadar boylanabilen saterlerin 14 kadar
türü Anadolu'da görülür Bunlardan konumuzla ilgili olanları, Dağ sateri (S
montana) ile Adi sater (S hortensis)'dir Bu türlerin dallara ayrılan dört köşe
kesitli, tüylü ve yeşil renkli gövdesi, bitkinin ikinci yılında odunsulaşırken
rengi de kırmızımsılaşır Hoş kokulu, küçük, şeritsi ve sivri uçlu yapraklarının
üst yüzeyinde aslında yağ bezleri olan kabarık benekler bulunur, iki türü yaz
başından sonbahara kadar açan çift dudaklı görünümdeki çiçekleri beyaz,
pembe, mor ya da kırmızı renklerde olur Çiçekleri olgunlaşınca, ikiye
bölünmüş gibi görünen uzamış küre biçimli ve kahverengi parlak tohumlar
verir Bol güneşli yerleri, suyu iyi akıntılı (süzek), alkalik ve kum-kil karışımı
gevşek toprakları seven saterler, döktüğü tohumlarıyla çoğalır
Saterlere hoş kokusunu veren yapraklarında yüksek oranda bulunan karvakrol
adlı maddedir Bitki 20 cm kadar boylanınca kesilip toplanır Gölge yerlerde
demetler şeklinde bağlanarak asılıp kurutulur Ezilir, toz haline getirilir ve
baharat olarak kullanılır Bu toz kimi zaman baharatçı ve aktarlarda yanlış
olarak kekik diye sunulmaktadır
Tibbi Etkileri
ve Kullanımı
Antik çağlardan beri hem baharat hem de afrodizyak olarak bilinip kullanılan
saterlerin tıbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöyle özetlenebilir:
• Uyarıcıdır Bu etkisiyle mideyi çalıştırır, iştahı açar ve sindirim işlemini
kolaylaştırır Hazımsızlığı giderir
• Mide ve bağırsaklardaki aşırı gazı söktürür
• İdrar söktürücüdür Kanı ve idrar yollarını temizler
• Terleticidir Soğuk algınlığında iyileştirici etkisi görülür
• Antiseptik (mikrop kırıcı) etkisi de vardır Bademcik ve boğaz
enfeksiyonlarına iyi gelir
• Uzun zamanlardan beri afrodizyak (cinsel gücü artırıcı) etkileri bulunduğu
ileri sürülmektedir
Sayılan bu etkilerinden yararlanmak için, bitki, çiçek açmadan önce kesilip
kurutulur Kurumuş bitkilerden 1-2 tatlı kaşığı alınıp 1 bardak kaynar suyun
içine konularak ve kabın üstü sıkıca kapatılarak 10-15 dakika demlendirilir
Böylece elde edilen infüzyondan, günde iki-üç kez birer bardak içilir, iştahı
açması için yemeklerden 15-20 dakika önce alınır Mikrop kırıcı etkisinden
yararlanmak için bu infüzyonla ya da daha iyisi 1-2 tatlı kaşığı kurumuş
bitkinin 1 bardak suda kaynatılmasıyla elde edilen dekoksiyonla ağızdan derin
gargara yapılır

__________________
SİGARAYI BIRAKMAYI DÜŞÜNÜYORUM AMA NEREYE BIRAKAYIM BİLMİYORUM